Nieuwe pensioenregels vergroten risico voor nabestaanden

Wat verandert er precies?

In het oude pensioenstelsel was het partnerpensioen voor de pensioendatum veelal op opbouwbasis geregeld. Werknemers bouwden tijdens hun dienstverband een recht op partnerpensioen op. Dit recht bleef in stand na uitdiensttreding. 

In het nieuwe stelsel is het partnerpensioen vóór de pensioendatum echter standaard op risicobasis verzekerd. Er wordt niets opgebouwd. De uitkering aan de partner vervalt zodra het dienstverband eindigt, tenzij er sprake is van een nieuwe regeling bij een volgende werkgever.

Frank Rensen, commercieel directeur van TAF, waarschuwt: “Veel mensen denken dat het partnerpensioen automatisch goed geregeld is. Maar dat is in praktijk lang niet altijd het geval. Zeker bij een loopbaanpauze, baanwisseling of overstap naar ondernemerschap vallen mensen vaak onbewust tussen wal en schip.”

Structurele risico’s vaak onderschat

Het nieuwe risicogebaseerde nabestaandenpensioen brengt een aantal structurele risico’s met zich mee:

• Geen dekking bij uitdiensttreding of loopbaanpauze
  Bij uitdiensttreding vervalt de dekking na een uitloopperiode van drie maanden. Dit geldt ook bij een sabbatical, tijdelijke werkloosheid of een switch van loondienst naar ondernemerschap. 

• Geen uitkering aan de ex-partner bij overlijden 
  Doordat er geen opbouw meer is, ontstaat er bij scheiding geen recht op bijzonder partnerpensioen. Ex-partners hebben daardoor geen aanspraak meer op een uitkering bij overlijden van de deelnemer.

• Lagere uitkering bij deeltijdwerk of inkomensdaling
  Wie in deeltijd gaat werken of tijdelijk een lager inkomen heeft (bijvoorbeeld richting pensioendatum), laat een lager partnerpensioen achter.

• Geen automatische continuïteit bij flexibele werkvormen
  De dekking stopt na uitdiensttreding, met hooguit drie maanden uitloop. Voor zelfstandigen, oproepkrachten en uitzendkrachten zonder continue pensioenopbouw vervalt het partnerpensioen daarna volledig. Vooral flexwerkers zijn daardoor regelmatig onverzekerd, zonder dat zij het beseffen.

Partnerpensioen vaak lager dan gedacht

Hoewel de wet toestaat dat het partnerpensioen bij overlijden maximaal 50% van het pensioengevend salaris bedraagt, ligt dit percentage in de praktijk veel lager. Zo kent de bouwsector gemiddeld slechts 13% partnerpensioen, de detailhandel 25% en de zorgsector 40%. Bovendien wordt de hoogte van het partnerpensioen berekend op basis van het actuele inkomen ten tijde van overlijden, wat het extra kwetsbaar maakt bij inkomensdalingen in de laatste werkjaren.

Persoonlijk advies belangrijker dan ooit

TAF ziet een duidelijke rol voor financieel adviseurs in het vroegtijdig signaleren van deze risico’s. Vooral bij belangrijke veranderingen zoals echtscheiding, loopbaanpauze, overstap naar zelfstandig ondernemerschap, minder werken of vervroegd pensioen.

“De pensioentransitie maakt persoonlijk financieel advies belangrijker dan ooit,” stelt Frank Rensen. “Alleen als we deze gesprekken tijdig voeren, kunnen we voorkomen dat nabestaanden onbedoeld met lege handen achterblijven.”

TAF adviseert regelmatig klantcontact. Een jaarlijks adviesgesprek of een korte check-in helpt om mogelijke risico’s in kaart te brengen. Ook een gerichte informatiemail over actuele thema’s, zoals de pensioentransitie, kan klanten stimuleren om in actie te komen.

Individuele verzekering als vangnet

In de huidige arbeidsmarkt, waarin mensen vaker van baan wisselen, minder gaan werken of zelfstandige worden, biedt een individueel geregelde nabestaandenverzekering uitkomst. Anders dan het partnerpensioen via de werkgever, blijft deze verzekering wél van kracht bij veranderingen in werk of inkomen.

“In deze tijd is een individueel geregelde nabestaandenverzekering geen luxe, maar noodzaak,” zegt Frank Rensen. “Juist omdat deze verzekering meebeweegt met de levensloop, biedt ze de financiële zekerheid die veel mensen ten onrechte denken al geregeld te hebben.”

Afhankelijk van de situatie zijn er verschillende oplossingen mogelijk:

• een nabestaandenverzekering met maandelijkse uitkering,
• een overlijdensrisicoverzekering met eenmalige uitkering,
• of een alimentatieverzekering bij overlijden van de ex-partner.

Samen zorgen voor financiële rust

De nieuwe pensioenregels maken het belangrijker dan ooit om stil te staan bij het partnerpensioen. Door het onderwerp op tijd te bespreken, kunnen adviseurs voorkomen dat nabestaanden onbedoeld zonder financiële bescherming achterblijven. TAF roept daarom op tot meer bewustwording en praktische oplossingen, zodat klanten zonder financiële zorgen de toekomst tegemoet kunnen.